เพียงแค่เอ่ยชื่อ Thai PBS ออกมา เราเชื่อว่าคุณผู้อ่านคงคุ้นเคยแล้วบอกว่า ‘อ๋อ เคยดูช่องนั้น’ กันหลายคน
สิ่งที่บางคนอาจไม่ได้อัปเดตกัน คือในวันนี้ Thai PBS ไม่ใช่ช่อง (แม้จะเคยทำงานในสถานะนั้นมานานหลายปี) และถ้าจะเรียก Thai PBS ว่าเป็นสถานีโทรทัศน์ก็ไม่ถูก เพราะแท้จริงแล้ว ชื่อเต็ม ๆ ของพวกเขาคือองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทยหรือ ส.ส.ท.
แล้วจริง ๆ Thai PBS ในวันนี้เรียกตัวเองว่าอะไร อาจบอกได้ว่าเป็นศูนย์กลางของการส่งเสริมและสร้างสรรค์เนื้อหาที่มีคุณภาพเพื่อประโยชน์สาธารณะ โดยมีเครื่องมือการสื่อสารและแพลตฟอร์มทั้งออนไลน์และออฟไลน์ในมือมากมาย
หลายคนอาจเห็นว่าไม่กี่ปีมานี้ หนึ่งในสิ่งที่ Thai PBS พยายามทำคือผลิตสื่อเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาการของเด็ก ๆ อย่างการเกิดขึ้นของช่อง ALTV ที่มุ่งจับกลุ่มเด็กและผู้เลี้ยงดูโดยเฉพาะ โดยมีคอนเทนต์สาระความรู้มากมายที่เน้นสอนเด็กๆ ด้วยความสนุกสนาน ในขณะเดียวกันก็เป็นนวัตกรรมที่ผู้ปกครองและครูบาอาจารย์ชื่นชอบ
ล่าสุด Thai PBS ยังจัด EF Festival@Thai PBS เทศกาลเพื่อเด็ก ๆ และครอบครัวที่ชูเรื่อง EF (Executive Function) หรือการพัฒนาทักษะสมองส่วนหน้า ซึ่งถือเป็นแนวคิดสำคัญที่ได้รับความนิยมอย่างสูงในยุคนี้
มีงานวิจัยมากมายที่เชื่อถือได้ว่า เด็กอายุ 0 – 7 ขวบ ถือเป็นช่วงนาทีทองที่สมองจะพัฒนาอย่างเต็มที่ การพัฒนาในวัยนี้จะส่งผลถึงระบบความคิด การจดจำ และการจัดการอารมณ์ของเด็กไปทั้งชีวิต จึงมีการหยิบหลักนี้มาปรับใช้กับการสอน สื่อสาร และมีปฏิสัมพันธ์กับเด็ก ๆ
ในงานนี้เองก็เช่นกัน Thai PBS อยากให้เด็ก ๆ ได้เล่นและเรียนรู้ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ ที่ผสมผสานวิทยาศาสตร์และศิลปะมาช่วยพัฒนาสมอง นอกจากนี้ ยังมีเสวนาให้ความรู้กับคุณพ่อคุณแม่ว่าควรเลี้ยงลูกอย่างไรเพื่อส่งเสริมให้เขามีพัฒนาการที่ดีสมวัย นับว่าเป็นงานที่ทั้งครอบครัวมาทำกิจกรรมร่วมกันได้เลยทีเดียว
เบื้องหลังงานนี้มีที่มาเป็นอย่างไร ทิศทางของ Thai PBS ในขวบปีที่ 15 กำลังจะไปทางไหน และทำไม Thai PBS จึงเชื่อว่าการพัฒนาเด็กที่จะช่วยยกระดับประเทศชาติ วันนี้เรามาพบ รศ. ดร.วิลาสินี พิพิธกุล ผู้อำนวยการ ส.ส.ท. เพื่อหาคำตอบ
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-89.jpg)
Thai PBS Now
ทิศทางของ Thai PBS ในขวบปีที่ 15 ต่างจากวันแรกอย่างไร
ในเชิงหลักการของสื่อสาธารณะเรายังเหมือนเดิม เพราะ Thai PBS เกิดขึ้นเพื่อสนองต่อประโยชน์สาธารณะเป็นที่ตั้ง แต่สิ่งที่เปลี่ยนคือวิธีการนำประโยชน์และคุณค่าส่งไปสู่ประชาชน มันถูกเปลี่ยนตามการเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์สื่อและเทคโนโลยี รวมถึงการเปลี่ยนผ่านของสังคม
เช่น ตอนปี 2551 ที่เราก่อกำเนิดขึ้น เรามีทีวีช่องเดียวคือ Thai PBS ช่องหมายเลข 3HD วิธีการทำงานจึงใช้วิธีคิดแบบ TV Oriented มาก ๆ นั่นคือการผลิตรายการทีวีและบริหารผังหน้าจอ แต่ตอนนี้ไม่ใช่แล้ว
ถ้าจะให้อธิบายตัวเองว่าเราเป็นอะไร ณ ปี 2566 เราไม่ใช่แค่ Public Broadcasting (ช่องสาธารณะ) หรือ Public Media (สื่อสาธารณะ) แต่เราเรียกตัวเองว่า Multi Public Media Hub หรือศูนย์กลางของการส่งเสริมและสร้างสรรค์เนื้อหาและสื่อที่มีคุณภาพให้ไปสู่กลุ่มเป้าหมายให้ดีที่สุดเพื่อประโยชน์สาธารณะ
เพราะฉะนั้น เราไม่ใช่ TV Channel อีกต่อไป จริง ๆ ชื่อองค์การในพรบ. ก็ไม่ได้ชื่อสถานีโทรศัพท์ไทยพีบีเอส แต่เราคือองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-133.jpg)
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-142.jpg)
หัวใจของการทำงานสื่อสารที่ Thai PBS ยึดถือคืออะไร
หนึ่ง สนองต่อประโยชน์สาธารณะเป็นที่ตั้ง ไม่ใช่ประโยชน์ของกลุ่มทุน กลุ่มการเมือง หรือกลุ่มอิทธิพลใด ๆ ด้วยเหตุนี้ทำให้ Thai PBS ถูกออกแบบให้ได้รับงบประมาณที่เป็นอิสระ ตรวจสอบได้ ไม่ได้ของบประมาณจากรัฐหรือพึ่งรายได้จากโฆษณา เพราะทั้ง 2 ส่วนนี้ทำให้สื่อขาดความเป็นอิสระระดับหนึ่ง
เนื่องจากเรามีเจตนาว่าจะทำหน้าที่เพื่อสนองต่อประโยชน์ของประชาชน และประโยชน์ของประชาชนจะเกิดก็ต่อเมื่อประชาชนมั่นใจว่าข้อมูลข่าวสารและสาระที่เสนอผ่าน Thai PBS นั้นถูกต้อง ไม่เจือด้วยอคติ ไม่มีการแอบแฝงผลประโยชน์ใด ๆ
สอง Thai PBS มีหน้าที่ส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้ เราอยากทำให้ประชาชนคนไทยมองเห็นความรู้ได้อย่างกว้างไกล เชื่อมโยงกับความรู้ระดับท้องถิ่นไปจนถึงระดับสากลได้ ดังนั้นจะเห็นว่า Thai PBS ไม่ได้เป็นแค่สื่อที่นำเสนอข่าวสาร แต่เราให้สัดส่วนงานกับคอนเทนต์ความรู้เยอะมาก ไม่ว่าจะสารคดี คอนเทนต์สั้น ไปจนถึงกลุ่มรายการเด็ก
สาม เราทำหน้าที่ส่งเสริมความหลากหลายในสังคม เราให้ความสำคัญกับเรื่องสิทธิมนุษยชน ศักดิ์ศรีความเป็็นมนุษย์ การมีอยู่ของคนกลุ่มน้อย จะเห็นว่าเราพยายามส่งเสริมเนื้อหาที่จะนำไปสู่การสร้างสังคมที่อยู่ร่วมกันได้โดยไม่แบ่งแยกหรือมีอคติ ทั้งการเลือกใช้คำในเนื้อหาที่เราค่อนข้างเข้มงวดเป็นพิเศษ เพราะเรามองว่าเป็นเรื่องละเอียดอ่อน
สี่ เราลงทุนกับ Market Failure หรือสิ่งที่ไม่ทำเงินแล้วตลาดไม่ลงทุน เราทำเพราะหน้าที่ของเราคือเราต้องเข้าไปลดช่องว่างในตลาด เช่น รายการเด็ก รายการเพื่อผู้สูงอายุ รายการเพื่อกลุ่มคนชายขอบ คนพิการ หรือคนกลุ่มน้อย จะเห็นได้ว่ารายการของเรามีภาษามือและมีแอปพลิเคชันที่ทำให้คนพิการเข้าถึงเนื้อหาเราได้อย่างเฟรนด์ลี่ นี่เป็นการทำงานเพื่อตอบประโยชน์ในข้อนี้ของเรา
สุดท้าย Thai PBS จะช่วยสร้างสังคมประชาธิปไตยที่แข็งแรง อยู่บนรากฐานของสังคมประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม เพราะเราเชื่อว่าสังคมที่แข็งแรงคือสังคมที่ภาคพลเมืองมีส่วนร่วมอย่างมีคุณภาพ ไม่ได้ใช้อารมณ์และไม่ใช้กำลัง อย่างตอนเลือกตั้งใหญ่ที่ผ่านมา นอกจากงานคอนเทนต์ติดตามผล เราเดินสายไปรับฟังข้อเสนอจากประชาชน เหมือนกิจกรรม Sound Check ให้ประชาชนในแต่ละพื้นที่บอกว่าเขาอยากเปลี่ยนแปลงอะไรหลังการเลือกตั้ง แล้วเราก็นำข้อมูลเหล่านี้ไปพัฒนาเป็นคอนเทนต์ที่สามารถนำเสนอกับสังคมได้
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-130.jpg)
ใครคือกลุ่มเป้าหมายของ Thai PBS ในตอนนี้
ถ้าเป็นสมัยก่อนตอนปีแรก ๆ เราตอบได้ง่าย ๆ เป็นก้อนกลม ๆ ว่าเป็นกลุ่มไหน แต่ตอนนี้ตอบแบบนั้นไม่ได้แล้วเพราะสื่อที่เรามีมันแยกย่อยมาก อย่างช่องทีวีหลัก กลุ่มที่เราตอบสนองหลัก ๆ คือกลุ่มที่ยังดูทีวีตามผัง ผู้สูงอายุ คนอยู่บ้าน ส่วน ALTV ซึ่งเป็นทั้งทีวีและมัลติมีเดียในตัวเอง มีแพลตฟอร์มออนไลน์ มีแอปพลิเคชัน มันก็ตอบสนองกลุ่มเป้าหมายที่เป็นเยาวชน คุณครู รวมถึงครอบครัว ส่วนแพลตฟอร์มออนไลน์ทั้งหลายก็ตอบสนองกลุ่มที่อยู่บนดิจิทัลแพลตฟอร์ม นอกจากนั้น เรามี OTT ของเรา (บริการสตรีมมิงเนื้อหาผ่านอินเตอร์เน็ต) คือช่อง VIPA เป็น On-Demand Platform ที่เราอยากให้คนไทยได้ดูฟรี เราก็นำเนื้อหาสาระที่คนดูเราชอบดู ทั้งสารคดียอดเยี่ยมหรือเนื้อหาเชิงความรู้อื่น ๆ ไปใส่ไว้ในนี้
กลุ่มคนดูเป้าหมายของแต่ละช่องทางจะแตกต่างกัน แต่ถ้าให้พูดคำใหญ่ ๆ ออกมาเป็นเชิงตัวตน เราคิดว่าคนที่เสพสื่อของ Thai PBS คือคนใฝ่รู้ ใฝ่หาอะไรบางอย่างในชีวิต และเป็นคนที่น่าจะอยากมีส่วนร่วมในสังคม เป็น Active Citizen ระดับหนึ่ง
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-123.jpg)
Thai PBS Kids
พอพูดถึง ALTV ก็สนใจเลยว่า ช่อง ALTV เกิดขึ้นได้อย่างไร ทำไมถึงอยากทำช่องสำหรับเด็ก ๆ คุณครู และผู้ปกครองโดยเฉพาะ
ก่อนหน้านี้เรามีกลุ่มคนทำรายการเด็กมานานแล้ว เกิดขึ้นมาตั้งแต่ Day 1 เลย เพราะใน พรบ. ของเรามีการระบุชัดเจนในพันธกิจว่าต้องทำเรื่องส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กด้วย จริง ๆ แล้วกลุ่มรายการเด็กของ Thai PBS นั้นโดดเด่นมาตลอด เพราะทีวีช่องอื่นเขาไม่ค่อยทำกัน เรามีส่วนไปกระตุ้นให้ช่องอื่นเขาทำด้วยซ้ำไป สมัยนู้นรายการเด็กแทบจะไม่มี ล้มหายตายจากกันไปหมดแล้ว แต่พอมี Thai PBS ทำให้ผู้ผลิตรายการหลาย ๆ คนเขามีโอกาสได้พัฒนางานด้านนี้
ต่อมาเราตั้งศูนย์สื่อสาธารณะเพื่อเด็กและครอบครัว เพราะเห็นว่ารายการเด็กเป็นจุดแข็งของเรา และอยากให้การทำงานด้านเด็กเติบโตขึ้นด้วย สุดท้ายก็กลายมาเป็น Thai PBS Kids สื่อที่มีเว็บไซต์และแฟนเพจของตัวเองในภายหลัง
ส่วน ALTV เกิดขึ้นหลังจากนั้นในช่วงปี 2563 จริง ๆ เรามีความคิดอยากสร้างทีวีอีกช่องที่เจาะกลุ่มเด็กเลยมาตลอด แต่อาจจะยังไม่พร้อมเลยไม่ได้ตัดสินใจเลยสักที จนกระทั่งโควิดระบาด โรงเรียน shutdown กันหมด ปิดเทอมหลายเดือน พวกเราเห็นว่าสถานการณ์ไม่สู้ดีแน่ ๆ และเป็นห่วงเด็ก แล้วก็คิดว่าการเรียนออนไลน์จะไม่ช่วยเหลือเด็กเท่าที่ควรเพราะมีเด็กจำนวนเป็นล้านที่เข้าไม่ถึงออนไลน์ แต่เขาอาจจะเข้าถึงทีวีได้ ที่เป็นห่วงมากกว่านั้นคือเด็กที่เสี่ยงจะหลุดจากระบบการศึกษาอาจมีมากขึ้น เราในฐานะสื่อที่มีพันธกิจช่วยเรื่องนี้เลยระดมคนในศูนย์เด็กฯ มาช่วยกัน เพื่อเปิดช่อง ALTV ที่ส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็กขึ้นมา
รายการของช่อง ALTV ในช่วงที่โควิดกำลังระบาดหนัก ๆ กับตอนนี้ต่างกันไหม มีการพัฒนาต่อยอดในช่วงหลายปีที่ผ่านมาอย่างไร
ไม่ต่างมาก ตอนเริ่มต้นใหม่ ๆ น้ำหนักของรายการจะแบ่งเป็น 2 ส่วน ส่วนแรกคือรายการที่ทำเพื่อชดเชยการเรียนรู้สำหรับเด็กที่ไม่ได้เรียน โดยยึดตาม 5 สาระวิชาที่เด็ก ๆ จะได้เรียน แต่รายการของเราไม่ใช่รูปแบบ DLTV ที่ครูยืนสอนหน้าห้องนะ เราทำให้เด็กสนุกกับการเรียนมากขึ้น อีกส่วนคือเรามีรายการที่นำเสนอแนวทางการสอนแบบใหม่ ๆ ให้คุณครู เช่น รายการครูพุ่มพวงที่ได้แรงบันดาลใจมาจากรถพุ่มพวง พาครูไปสอนในสถานที่ต่าง ๆ เพื่อเสนอไอเดียใหม่ให้กับครูในช่วงโควิด
หลังทำมาได้สักระยะเราก็เริ่มได้ feed back จากการวิจัยประกอบ เราพบว่าเด็ก ๆ หลายคนไม่มีโอกาสจ่ายเงินเข้าไปโรงเรียนในโรงเรียนติวสอบ ทำให้ช่วงหลังเนื้อหาของ ALTV หนักไปที่การช่วยเด็กเหล่านั้น แต่เราไมไ่ด้ติวแบบดื้อ ๆ นะ แต่เน้นสอนให้สนุกเหมือนเดิม อีกส่วนคือเราพยายามผลักดันเนื้อหาที่ส่งเสริมพัฒนาการการเรียนรู้ของเด็กเล็ก เช่น ภาษา Coding (เขียนโปรแกรม)
ในการผลิตทุก ๆ รายการ หลักที่คุณยึดไว้ในใจเสมอในการทำงานคืออะไร
เหมือนชื่อสถานีเลย นั่นคือคำว่า Active Learning หรือ AL เรามีการศึกษาหลักสูตร Active Learning เยอะมาก แล้วได้คำตอบว่าเราไม่ได้อยากทำรายการที่จะไปทดแทนห้องเรียนของเด็ก แต่เราอยากไปไกลกว่านั้นคืออยากให้เด็กเรียนรู้ด้วยตัวเอง จนเกิดคีย์เวิร์ดคำว่า Self-Directed Learner เพราะเราเชื่อว่าในอนาคต เด็กไม่จำเป็นต้องเป็น Learner จากการถูกบอกให้เรียน แต่ถ้าเขารู้ว่าจะเลือกอะไร กำกับตัวเขาเองได้ เขาจะมีศักยภาพในการเป็น Learner ได้ด้วยตัวเขาเอง
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-65.jpg)
การมีสกิล Self-Directed Learning สำคัญกับเด็กอย่างไร
มันทำให้เด็กเคารพตัวเองและรู้ว่าตัวเองมีคุณค่า เราว่าปัญหาใหญ่ ๆ ในสังคมหลายเรื่อง โดยเฉพาะความรุนแรงและการสูญเสีย เกิดจากการสูญเสียคุณค่าในตัวเองหรือคิดว่าตัวเองไม่มีค่า เพราะฉะนั้น Self-Directed Learning จึงเป็นเรื่องใหญ่ เพราะสกิลนี้คืนคุณค่ากลับไปให้เด็ก
มันแตกต่างจาก Self-Centered นะ แบบนั้นคือเอาตัวเองเป็นที่ตั้ง ไม่มองเห็นความสำคัญของใครเลย แต่ Self-Directed Learning คือเห็นว่าตัวเองมีคุณค่าและอยู่ร่วมกับทุกคนได้ มีความเข้าอกเข้าใจคนอื่น มากกว่านั้นเมื่อมีสกิล Self-Directed Learning มันทำให้เด็กรู้ว่าเขาล้มแล้วจะลุกได้ เห็นทางออกของทุกปัญหา และเห็นทางเลือกมากมาย มีความเชื่อมั่นในการใช้เหตุและผลของตัวเองอย่างใตร่ตรอง
สำหรับ Thai PBS ความท้าทายของการทำรายการเด็กในยามนี้คืออะไร
ทำให้เด็กดู (หัวเราะ) นอกจากจะท้าทายเรื่องการทำเนื้อหาที่เราคิดว่าเหมาะสมกับเด็กแล้ว มันคือคำถามว่าเราจะเข้าถึงเขาได้ยังไง กระตุ้นให้เขาอยากดูได้ยังไง ความยากข้อถัดมาคือเราพยายามพูดตลอดว่ารายการเด็กที่เราทำต้องดูพร้อมกับครอบครัว อยากให้พ่อแม่หรือคนที่อยู่กับเด็ก ๆ เกิดความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน เพราะเราเชื่อว่ารายการไม่ได้เป็นแค่รายการ มันต้องทำหน้าที่สร้างและเชื่อมโยงความสัมพันธ์กับคนรอบข้างเขาด้วย เพราะฉะนั้น เราเลยต้องทำรายการเด็กที่ทำให้พ่อแม่หรือคนที่อยู่กับเขารู้สึกว่าสนุกด้วย
สนุกของแต่ละคนมีความหมายไม่เหมือนกัน รายการสนุกในแบบฉบับของ Thai PBS เป็นอย่างไร
จริง ๆ ก็เป็นความสนุกทั่วไป แต่เราจะทำงานอยู่บนจริยธรรมเช่นว่าเราจะไม่พูดคำหยาบ ไม่บูลลีใคร เป็นตัวอย่างให้เด็ก ๆ ได้เห็นด้วย ความยากคือภายใต้กรอบเหล่านี้แล้วจะทำรายการยังไงให้ดูแล้วสนุกได้
วิธีหนึ่งที่จะรู้คือเรามีกลุ่มคนทำงานที่คอยตรวจสอบและฟีดแบ็กเราอยู่เรื่อย ๆ ก่อนจะทำรายการอะไร เราปั้นตัวอย่างขึ้นมาแล้วชวนเด็กกับผู้ใหญ่ที่เป็นกลุ่มตัวอย่างมานั่งดูด้วยกัน ได้ผลยังไงถึงจะเอาไปพัฒนาเป็นรายการจริง ๆ เพราะฉะนั้น รายการเด็กของ Thai PBS ไม่ได้ทำง่ายเลย และไม่ใช่ใครก็ได้มาทำ มันต้องผ่านการรีเสิร์ชจากผู้เชี่ยวชาญทั้งหลายเต็มไปหมด
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-16.jpg)
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-17.jpg)
นับจนวันนี้ช่อง ALTV เปิดมาแล้ว 3 ปี ช่องนี้ช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ของเด็ก ๆ อย่างไรบ้าง
ถ้าในเชิง Popularity หรือเรตติ้งเนี่ยมันอาจไม่ดีมาก แต่ถ้าเทียบเรตติ้งจากเมื่อปี 2563 ถึงตอนนี้ก็เห็นความเติบโตขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งถือเป็นกราฟที่ดีเพราะอุตสาหกรรมทีวีทั่วไป เส้นกราฟจะลดลงตลอด
ส่วนในเชิงการเข้าถึงคอนเทนต์ผ่านช่องทางต่าง ๆ เราคิดว่ามีผลลัพธ์ที่ดีทีเดียว จากการวัดผลโดยสถาบันวิชาการที่ชวนเด็ก ๆ มาประเมิน พวกเขาก็จะบอกว่ารายการมีประโยชน์ ดูสนุก ส่วนครูจะให้เหตุผลว่าเขาชอบนวัตกรรมการเรียนการสอนที่นำไปปรับใช้ ผู้ใหญ่ในครอบครัวก็จะบอกว่ารายการของเราทำให้เขาเข้าใจสิ่งที่ต้องสื่อสารกับเด็ก รับมือกับพวกเขาได้ดีขึ้น
มากกว่านั้น เรายังเคยประเมินว่าเมื่อมีช่องนี้แล้ว สัดส่วนเนื้อหารายการเด็กในอุตสาหกรรมสื่อทั้งหมดดีขึ้นหรือเปล่า ผลปรากฎว่าดีขึ้นอย่างมาก เปอร์เซ็นต์ของคอนเทนต์เด็กเพิ่มขึ้นแบบก้าวกระโดด และส่งผลให้เกิด Content Creator ด้านเด็กด้วย โดยสรุปคือระบบนิเวศของสื่อเพื่อเด็กและการเรียนรู้ทั้งหมดมันแข็งแรงขึ้นค่ะ
คิดอย่างไรกับคำกล่าวที่หลายคนบอกว่า ยุคนี้ไม่มีคนดูรายการเด็กแล้ว
จริงหรือไม่จริงก็ไม่กล้าฟันธง แต่เอาเป็นว่าคำกล่าวนี้ท้าทายเราอย่างยิ่ง ความท้าทายในที่นี้คือเราต้องพยายามเอาชนะมันให้ได้ แต่เราคิดว่าเด็กหลายคนยังเสพคอนเทนต์อยู่ แต่อาจไม่ได้ดูทางทีวี ประเด็นคือเราจะหาเขาเจอไหม ก็ต้องไปพิจารณาเรื่องแพลตฟอร์มที่เราใช้และรูปแบบของรายการ
เดี๋ยวนี้ทำรายการเด็กไม่ใช่แค่ผลิตรายการแล้วจบ เราต้องทำแอพพลิเคชันให้เด็กมาดาวน์โหลดเพื่อเล่นเกมต่อ คือมันไม่ง่ายเลย แล้วยิ่งเป็นเด็กเล็ก เรายิ่งต้องทำกิจกรรมแบบ On Site จัดให้เด็ก ๆ มาร่วมงานด้วย
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/IMG_8885.jpg)
EF Festival @Thaipbs
หนึ่งในงาน On Site ของ Thai PBS ที่กำลังจะจัดขึ้นเร็วๆ นี้คือ EF Festival @Thaipbs ทำไมจึงเลือกหลักการเรื่อง EF มาใช้ในงานนี้ หลักการนี้สำคัญต่อเด็กและผู้ปกครองอย่างไร
อย่างที่บอกว่าเราให้ความสำคัญกับการส่งเสริมให้เด็กเป็น Self-Directed Learner ซึ่งหนึ่งในองค์ประกอบที่จะส่งเสริมให้เด็กเป็นแบบนั้นได้ คือการพัฒนาทางสมองของเด็ก
หลักการ EF เป็นการพัฒนาทักษะสมองส่วนหน้า ซึ่งเด็กจะพัฒนาสมองส่วนนี้ได้ดีที่สุดคือตั้งแต่อายุ 0 – 7 ขวบ นับว่ายิ่งเล็กเท่าไหร่ก็ยิ่งพัฒนาได้เท่านั้น ซึ่งคนที่มีบทบาทที่สุดคือผู้เลี้ยงดูหรือครอบครัวที่ใกล้ชิดเด็ก พวกเขาจะเป็นคนที่คอยสนับสนุนให้เด็กรู้จักทักษะการพัฒนาสมองส่วนนี้ เพราะฉะนั้นความเข้าใจหลักการนี้จึงสำคัญ
จริง ๆ ในสภาวะที่โลกเปลี่ยนแปลงเร็ว มีเรื่องพลิกผันเต็มไปหมด ถ้าเราไม่ทำให้เด็ก ๆ มีความแข็งแรงในตัวเอง และใช้ศักยภาพที่เขามีเพื่อส่งเสริมตัวเขาเอง เด็ก ๆ โตขึ้นไปแล้วอาจจะลำบาก ซึ่งแนวคิด EF ให้ความสำคัญจุดนี้และเชื่อว่าเด็กทุกคนเกิดมามีศักยภาพที่จะเรียนรู้อยู่แล้ว ขึ้นอยู่กับองค์ประกอบรอบข้างและคนใกล้ชิดที่จะสร้างสิ่งเกื้อหนุนให้เขาเรียนรู้ได้เพียงพอแค่ไหน และจะสร้างสายสัมพันธ์ที่ดีที่ทำให้เด็กรู้สึกเชื่อมั่นว่าตัวเองมีคุณค่า มันจะช่วยทั้งเรื่องการเรียนรู้ การควบคุมอารมณ์ การมีวินับ ความอดทน การมีสติ การยับยั้งชั่งใจ และรู้จักใช้ปัญญา ทำให้เด็กมีความกล้าหาญ มุ่งมั่น ทำอะไรแล้วจะทำอย่างสุดความสามารถ
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-119.jpg)
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-61.jpg)
ทั้ง ๆ ที่คุณสามารถสื่อสารเรื่อง EF ไปในสื่อหลายช่องทางได้ ทำไมจึงเลือกจัดเป็นเฟสติวัล
เด็กเล็ก ๆ จำเป็นต้องใช้กิจกรรมที่ทำให้เขาได้ลงมือทำ และข้อดีของการจัดเป็นเฟสติวัลคือเราอยากส่งเสริมให้พ่อแม่เข้าใจบทบาทของตัวเองด้วยว่าเขาจะสนับสนุนลูกยังไงให้มีทักษะ EF
ความคาดหวังที่คุณมีต่องานนี้คืออะไร
เราอยากให้ Thai PBS และ ALTV เป็นพื้นที่ที่คนในครอบครัวได้มาเรียนรู้หลักการ EF ร่วมกัน และการมีเฟสติวัลนี้คือการอำนวยให้พื้นที่นี้เกิดขึ้นจริง ความคาดหวังใหญ่กว่านั้นคือหากเราช่วยได้ใช้หลัก EF พัฒนาสมองเด็กแล้ว เราเชื่อว่ามันจะลดความเสี่ยงของประเทศได้เยอะมาก ในหลายเรื่อง ๆ ที่เราไม่อยากให้เกิดขึ้น
อีกเป้าหมายหนึ่งเป็นเป้าหมายของคนผลิตงานสื่อ เราอยากสร้างความผูกพันกับประชาชนและกลุ่มเป้าหมายของเรา ถ้าเด็ก ๆ ได้สัมผัสกับพวกเรามากขึ้น ได้มาเรียนรู้ เขาก็จะได้เป็นแฟนคลับของ Thai PBS ต่อไป
ในมุมมองของคุณ สื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กที่ดีควรเป็นอย่างไร และ Thai PBS มีการขับเคลื่อนให้เกิดสื่อในทิศทางนั้นได้อย่างไร
เราคิดว่ามันต้องเป็นสื่อที่มีเป้าหมายชัดเจนก่อน อย่าง ALTV มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาเด็กเพื่อเตรียมพร้อมเขาให้รับความท้าทายในอนาคต
สอง สื่อที่ดีต้องเป็นสื่อที่ไม่เป็นพิษเป็นภัยกับเด็ก เด็ก ๆ ดูได้ และผู้ใหญ่ก็วางใจที่จะให้ลูกเขาอยู่กับสื่อการเรียนรู้นี้ด้วย
สาม สื่อที่ดีต้องเข้าใจเด็ก ไม่ใช่สั่งสอนแบบผู้ใหญ่ที่รู้ดี ฉะนั้นต้องพูดด้วยภาษาที่เด็กเขาจะรู้สึกว่าเป็นเพื่อนกับเขา และเขามาปรึกษาเราได้
![](https://fkwp.mappamedia.co/wp-content/uploads/2023/10/231016_ผอ.วิลาสินี-ThaiPBS-104.jpg)